Geçmişte, dişlerin kaybedilmesi ve takma diş takılması yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak kabul edilirdi. Bu bilgisizliğin artık geçmişte kalmış olmasına rağmen dişsiz kalmanın önemi hala çok iyi bilinmemektedir. Çok sayıda diş kaybedilmesi genellikle periodontal (dişeti) hastalıklara bağlı olarak meydana gelir. Örneğin dişeti hastalığı, kemik erimesi gibi.

Periodontal hastalıkların kronik hastalıklarla istatiksel olarak çok yakın ilişkisi vardır. Örneğin diabet (şeker), kardiyovasküler hastalıklar ve artrit.

Yapılan çalışmalarda, doğal dişleri ağzında kalan kişilerle kıyaslandığı zaman, doğal dişlerini kaybeden kişilerin ömründe ortalama 10 yıllık bir kısalma meydana geldiği gözlemlenmiştir.

Hayatın uzaması dışında hayat kalitesinin artması da söz konusudur. Takma dişlerin fonksiyonel etkinliği doğal dişlerin yalnızca %20’si kadar olabilmektedir. Beslenme bozuklukları da doğal olarak takma diş kullananlarda daha fazla görülmektedir.

Diş kaybının psikolojik etkileri de vardır, yaşlanma hissi, bütünlüğün kaybolması gibi. Bütün bunlar göz önüne alındığı zaman doğal dişlerin korunması kişinin bütünlüğünü ve güvenini koruması için de gereklidir.

Geriatrik Diş Hekimliği (ileri yaşlar için diş hekimliği), 1900’lerden beri gelişme göstermektedir. Yakın bir gelecekte; dünya nüfusunun %20’sinin 65 yaşın üstünde olacağı düşünülmektedir. İleri yaş nüfusunun artmasıyla; daha iyi eğitim ve beslenme nedeniyle günümüzde dişler daha uzun süreler ağızda kalabiliyor. Yapılan çalışmalara göre 55 yaşın üstündekilerin yaklaşık %50’sinde en azından 23 adet doğal dişleri (32 de) ağızlarında kalmıştır. Bu konuyla ilgili olarak en çok merak edilen konulara aşağıda cevap verilmeye çalışılmıştır:

S: Dişlerimi kaybedecek miyim?
C: Hayır, diş hekimi yardımıyla ve düzenli ve doğru ağız bakımıyla bir ömür boyu dişlerinizi ağzınızda tutmanız mümkündür. Yaşınız ne olursa olsun dişeti hastalıkları ve çürükler engellenebilir.

S: Ne tür problemlerim olabilir?
C: Yaşlandıkça dişetleriniz çekilebilir ve bunun sonucunda dişlerinizde hassasiyet meydana gelebilir. Diş hekiminiz size en doğru ve sizin için en uygun fırçalama şeklini gösterecektir. Ve hassasiyet için uygun macun ve gargaraları söyleyecektir. 

Eğer eliniz veya kollarınızla ilgili problemleriniz varsa ya da gözleriniz çok iyi görmüyorsa normal temizlik yapmak biraz zor olabilir. Bu durumda bir büyüteç kullanabilirsiniz ve tutması daha kolay olan kalın saplı bir fırça alabilirsiniz. 

Eğer geçmişte bazı dişlerinizi kaybetmişseniz ve protezleriniz varsa gene diş hekiminizden buraları ve protezleri nasıl temizlemeniz gerektiğini öğrenmelisiniz.

 

Rutin olarak alınan bazı ilaçlar ağız kuruluğuna neden olurlar. Tükürük dişleri çürüğe karşı koruyan doğal bir salgıdır, bu nedenle tükürük salgınızda azalma varsa diş hekiminize danışın.

 

C: Dişeti problemleri bakterilerin birikmesinin neden olduğu plak oluşumu nedeniyle meydana gelir. Bu plağın düzenli olarak uzaklaştırılması dişeti enfeksiyonunu engellemek açısından önemlidir. Eğer enfekte olursa zamanla dişin altındaki kemik dokusunu etkiler ve kemik erimesi nedeniyle diş sallanmaya başlar. Ve ileriki aşamada diş kaybı vazgeçilmez olur.

 

C: Bu hastalık genellikle ağrısız dır. Bu nedenle genellikle fark edilmez. Genel belirtiler; diş fırçalaması sırasında kanama, sallanan dişler, dişeti çekilmesi ve ağız kokusudur. Bütün bu belirtilerin birlikte olması gerekmez, sadece bir tanesinin olması bile yeterlidir. 

 

C: Evet, çürüğün yaşı yoktur. Ağzınızda hala dişler varsa, iyi bakım yapılmazsa çürüme riski vardır.

 

C: Aynı gün protez yaptırmaya başlayabilirsiniz. Fazla beklemezseniz iyi olur, yoksa doldurulmayan boşluklarda kaymalar ve kemik erimesi nedeniyle şekil bozukluğu olur.

 

C: Protezlerin ortalama 5 yılda bir yenilenmesi gerekir. Çünkü ağız yapımız bir ömür boyunca değişim gösterir.

 

C: Evet, eski protezleriniz diş hekimine çok değerli bilgiler verebilir ve beklentinizi anlamada yardımcı olur.

 

C: Birçok insan kolay adapte olur. Fakat genellikle vuruk çok yaygın görülür. Diş hekimi tarafından protezde uyumlama yapılarak yok edilir. Konuşma zorlukları da zamanla giderilir. Protezinizi ilk taktığınızda özelikle yumuşak gıdalar yemelisiniz.

 

C: Evet, dişetlerinizin de dinlenmeye ve havalanmaya ihtiyacı var. Protezlerinizi çıkarında mutlaka temizleyin ve soğuk suya koyun.

 

C: Ağızda ülser, kırılmış protezler, sert keskin gıdalarla oluşur. Bu yara genellikle 2 haftada iyileşir. Zor iyileşen yaralar için diş hekiminize görünün.

 

C: Protezinizi temizlerken yere düşüp kırılmasını engellemek için bir tas soğuk suyun içinde temizleyin. Bütün yüzeyleri diş macunu ve küçük bir diş fırçası yardımıyla temizleyin. Günde bir kere temizlemeniz yeterlidir. Ayrıca, piyasadaki protez temizleyici tabletleri de kullanabilirisiniz. Bu sıvılar artıkların yumuşamasını sağlarlar, daha sonra gene diş fırçası ve diş macunuyla fırçalamanız gereklidir. Eğer çıkaramadığınız lekeler varsa diş hekiminizden yardımcı olmasını isteyebilirsiniz.

 

C: Kırılmış proteziniz eğer uygunsa tamir edilebilir. Eğer proteziniz aynı yerden birden fazla sayıda kırılırsa bu protezin genellikle yaşlanma sonucunda artık sizin ağzınıza uymadığını gösterir. Bu durumda diş hekiminize danışabilirsiniz.